Хидраулички деспотизам

Има еден систем на владеење, применет од страна на Октавијан Август, кој засекогаш го уништил републиканското владеење во Стариот Рим. Августовото откритие, подоцна наречено хидруалички деспотизам, е едноставно до болка. Негова претпоставка е концентрација на менаџирање на клучниот ресурс во општество. Тоа во случајов било житото односно снабдувањето со жито на тогашниот мегалополис. Затоа при поделбата на провинциите на царски и сенатски, Август го приграбил директното управување со Египет и уште неколку провинции кои произведувале најмногу жито.

Во моменти на судири со Сенатот или било која смислена опозиција, предизвикувал вештачки кризи во снабдувањето со жито и за тоа го обвинувал сенатот или опозициската клика. Се разбира дека на гладните им требал кривец и тоа засекогаш го поткопало авторитетот на сенатот кој станал украс од минатото, еден вид на традиција која одамна ја изгубила функционалноста.

Зошто ја пишувам оваа античка приказна!

Затоа што Македонските политички партии владеат на истиот начин. Нивната моќ произлегува од контролата на клучниот ресурс во македонското општество.

Македонија е држава која никогаш до крај го нема завршено преминот во пазарно стопанство. Структурата на македонското стопанство покажува дека преку 60% од БДП отпаѓа на буџетот, јавните претпријатија и  клиентските фирми на политичките партии. Јавниот сектор кој директно се плаќа од буџетот вработува 1/3 од работната сила во Македонија.

Од овој аспект може да се каже дека транзицијата во Македонија не само што не завршила туку не ни започнала. 

Приватизацијата е изведена на начин на кој што не се отвора пазарно стопанство туку се обезбедуваат монополски компании кои го контролираат бизнисот во одреден сектор и цицаат пари само врз основа на нивната интерконектираност со политичките партии, односно со локалните и централните власти. При тоа државата не се јавува како регулатор на пазарната игра туку како активен партнер на компаниите во зависност од тоа која гарнитура е на власт.

Суштината на политичката борба во Македонија се сведува на борба за контрола на што е можно поголемо парче од оние 60% БДП. 

Во таква констелација на односи, клучниот ресурс со кој што се остварува влијанието врз гласачите е вработувањето во државниот апарат или пак клиентелистичките компании под контрола на партиите.

Таквиот каскаден клиентелистички однос создава верност кон обезбедувачот на работното место, а тоа не е државата, туку политичката партија. Тоа произведува и фанатизирана припадност кон едната или кон другата опција, затоа што се сведува на борба за гола егзистенција во која, додека трае гозбата на масата, плебсот се тепа меѓу себе за трошките копи што паѓаат од масата на господарите.

Како краен резултат добивате распаднати институции и неспособност на државата да профункциониура во полна смисла, па така наместо како регулатот на пазарната игра, таа се јавува како репресор на секаква смислена стопанска иницијатива која што може да ги загрози монополите!

Врзани со синџирите на лебот (кој еден пролупан полупистел на блогов го нарекува слобода), мнозинството од македонците се откажуваат и од слободата и од борбата за ослободување на државата и стануваат соучесници во нејзината дисфункционалност. 

Застрашувачкото е што ретко кој веќе гледа проблем во овој систем на партиски клиентелизам, а веќе стасуваат и нови генерации кои ништо друго и не паметат.

Македонија останува држава без пазарно стопанство и со транзиција која што ќе трае се додека не се разбие овој клиентелизам.

Хидраулички деспотизам на дело!

јуни 11, 2009

Advertisements


Напишете коментар

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Промени )

Twitter слика

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Промени )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Промени )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Промени )

Connecting to %s